الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )

64

رسائل شيخ انصارى ( فارسى )

چرا ؟ زيرا اين حديث مؤلّف از دو جمله نيست بلكه يك جمله است ، آن‌هم ( تعرف الحرام بعينه ) است و لذا قيد ( بعينه ) راجع به تعرف الحرام است . يعنى هر شيئى حلال است مادامىكه حرمتش را بعينه نشناخته‌اى . پس ظاهر حديث دلالت دارد به اينكه چيزى كه حرمتش را نشناخته‌اى بر تو حلال است . جناب شيخ نظر قطعى شما همين است ؟ خير ، اگرچه ظاهر حديث همين است كه گفته آمد ، لكن نمىتوانيم اخذ به ظاهر اين حديث بكنيم و نياز به توجيه دارد . توجيه در چه جهتى ؟ در اينكه همچون حديث قبلى ، مربوط شود به شبهات بدويه . چرا نمىتوان ظاهر اين حديث را پذيرفت ؟ زيرا جريان اين حديث در مورد علم اجمالى دو مفسده و تنافى دارد : 1 - منافات با اجتنب عن الخمر چرا كه شارع از طرفى فرموده : اجتنب عن الخمر و تو نيز مىدانى كه يكى از دو اناء خمر است . از طرفى مىگويد : ارتكاب هر دو مشتبه بر تو جايز است ، چرا كه عينا نمىدانى كه حرام است يا نه ؟ هذا تناقض و تناقض هم باطل است . 2 - اگر حديث بگويد : ارتكاب هر دو را اجازه مىدهم و ارتكاب دو اناء بلامانع است بايد اين خمرى كه در دو اناء موجود است واقعا حلال باشد . چرا ؟ زيرا حديث مىگويد : چيزى حرام است كه تفصيلا حرمتش را بدانى و حال آنكه تو تفصيلا نمىدانى كه خمر موجود در انائين حرام است يا نه ؟ پس در واقع حلال است ؟ نظر جناب شيخ در مطلب اخير چيست ؟ احدى به اين مطلب ملتزم نمىباشد . حاصل و نتيجه چيست ؟ حديث شريف حتّى تعرف الحرام بعينه ، نيز مربوط به شبهات محصوره نمىباشد و به درد شبهات بدويه مىخورد . اگر اشكال شود كه اين دو مفسده در صورتى است كه اجتماع حكمين در موضوع واحد جايز نباشد و